Kırılan Her Şeyi Kim Onarır? | El-Cebbâr - Esmaü'l Hüsna 10. Bölüm

El-Cebbâr (الْجَبَّارُ): Dilediğini yaptırma gücüne sahip olan, kırılanları onaran, her şeyi tasarrufu altına alan ve iradesini her durumda yürüten.

Lügatte “cebr” kökünden gelen bu isim, iki manayı birden taşır. Birincisi kırık kemiği sarıp onarmak ve eksik olanı tamamlamaktır; kırığa sarılan tahtaya bu yüzden “cebîre” denir. İkincisi iradesini zorla yürütmek ve her şeyi hükmü altına almaktır. Bu isimde kudret ile merhamet, hâkimiyet ile şifa yan yana durur. El-Cebbâr, hem boyun eğdiren hem de kırılanı onaran Rabdir.

I. Bilimin dilinden
Tabiat sarsılmaz ve kaçınılmaz kanunlarla işler. Yerçekimi, termodinamik kanunları ve atomu bir arada tutan kuvvetler, hiçbir varlığın itiraz edemeyeceği birer mecburiyettir. İnsan bu kanunların dışına çıkamaz; onlara uyduğu ölçüde hayatta kalır. Bu kanunlara direnen kırılır, içlerindeki hikmeti kavrayan ise yol alır.

II. İlmin ve hikmetin dilinden
Bu sarsılmaz ve “hayır” denilemez nizamın sahipsiz olması muhaldir. Her mecburiyet bir iradeye, her kanun bir kanun koyucuya dayanır. Akıl fark eder ki kâinatın bu işleyişi tesadüfün değil, her şeyi çekip çeviren mutlak bir hâkimiyetin eseridir. Hiçbir kuvvet varlığın temel dengesini bozmaya yetmez, çünkü nizam üstün bir iradeyle ayakta tutulur.

III. Vahyin dilinden
İslam bu mutlak tasarrufu tek bir isimle anlatır: El-Cebbâr. O dilediğini yaptırmaya kadirdir. Fakat O’nun cebri yalnızca bir zorlama değildir; noksanı tamamlayan ve kırığı saran bir kudrettir. Hiçbir atom, hiçbir galaksi O’nun iradesinin dışına çıkamaz. Dağlar ağır bir vakarla yerinde durur, gök cisimleri kendilerine çizilen yoldan sapmaz.

İnsan bazen hayatın içinde büyük kırılmalar yaşar. İstediği kapılar kapanır, beklemediği yönlere savrulur. Fakat bu savruluş başıboş değildir; El-Cebbâr isminin bir hikmetidir. O her şeyi olması gereken yere koyarak düzeltir.

Kulun nasibi
Kur’ân’da “cebbâr” vasfı insanlar için daima yerilmiştir. Zira kul için zorbalığın adıdır, Allah için ise kudret ve şifanın adı. Bu isimden nasibini alan kul, kimseye zulmetmez; kırık kalpleri sarmaya, eksikleri tamamlamaya çalışır. Kendi kırıklarını da El-Cebbâr’a arz eder. Efendimiz (s.a.v.) iki secde arasında şöyle dua ederdi: “Allah’ım! Beni bağışla, bana merhamet et, eksiğimi tamamla (vecburnî)…” (Tirmizî; Ebû Dâvûd)

Hâtime
Bu hakikati idrak eden insan, hayatın kaçınılmaz akışına beyhude yere direnmeyi bırakır. Olan bitenin içindeki derin hikmeti ve şifayı aramaya başlar. Kırıldığı yerden O’na yönelir, çünkü kırığı saran da O’dur.

Kaçınılmaz olan her şey El-Cebbâr’ın iradesiyle yerini bulur ve noksanlar O’nunla tamamlanır.

“O, kendisinden başka ilah olmayan Allah’tır; Melik’tir, Kuddûs’tür, Selâm’dır, Mü’min’dir, Müheymin’dir, Azîz’dir, Cebbâr’dır…” (Haşr, 59/23)